kruisen-en-mollen-uitgelicht

Hoeveel mollen en kruisen? En welke?

By: Fred Händl

Mollen en kruisen

Soms kan het je even duizelen, al die mollen en kruisen. Dit onderstaande schema heb je, als je les van me hebt, waarschijnlijk al vele malen bekeken en gebruikt. In een notendop volgt hier nog een keer een korte uitleg van hoe je dit overzicht gebruikt.

♯♯ —->

F C G D A E B

<—- ♭♭

Majeur – vanaf C

Majeurtoonladders – kruisen

Begin te tellen vanaf C (waarbij C nul kruisen heeft) en tel bij elke stap naar rechts één kruis. Zo kom je, als je een stap maakt vanaf de B, dus niet bij F, maar bij F♯.

Voorbeeld 1: toonladder van E majeur heeft 4 kruisen (C 0, G 1, D 2, A 3 en E 4)
Voorbeeld 2: majeurtoonladder met 8 kruisen is de toonladder van G♯ majeur (C 0, G 1, D 2, A 3, E 4, B 5, F♯ 6, C♯ 7 en G♯ 8)

Majeurtoonladders – mollen

Begin te tellen vanaf C (waarbij C nul mollen heeft) en tel bij elke stap naar links één mol. Zo kom je, als je een stap maakt vanaf de F, dus niet bij B, maar bij B♭

Voorbeeld 1: toonladder van A♭ majeur heeft 4 mollen (C 0, F 1, B♭ 2, E 3 en A♭ 4)
Voorbeeld 2: majeurtoonladder met 8 mollen mollen is de toonladder van F♭majeur (C 0, F 1, B♭ 2, E 3,  A♭ 4, D♭ 5, G♭ 6, C♭ 7 en F♭ 8)

Mineur – vanaf A

Mineurtoonladders – kruisen

Begin te tellen vanaf A (waarbij A nul kruisen heeft) en tel bij elke stap naar rechts één kruis. Zo kom je, als je een stap maakt vanaf de B, dus niet bij F, maar bij F♯.

Voorbeeld 1: toonladder van B mineur heeft 1 kruis (A 0, E 1 en B 2)
Voorbeeld 2: mineurtoonladder met 8 kruisen is de toonladder van E♯ mineur (A 0, E 1, B 2, F♯ 3, C♯ 4, G♯ 5, D♯ 6, A♯ 7 en E♯ 8)

Mineurtoonladders – mollen

Begin te tellen vanaf A (waarbij A nul mollen heeft) en tel bij elke stap naar links één mol. Zo kom je, als je een stap maakt vanaf de F, dus niet bij B, maar bij B♭

Voorbeeld 1: toonladder van F mineur heeft 4 mollen (A 0, D 1, G 2, C 3 en F 4)
Voorbeeld 2: mineurtoonladder met 8 mollen mollen is de toonladder van D♭mineur (A 0, D 1, G 2, C 3, F 4, B♭ 5, E♭6, A♭ 7 en D♭ 8)

De volgorde

De volgorde waarin de kruisen en mollen aan de sleutel verschijnen is ook af te lezen uit het schema.

Voor de kruisen, lees je van links naar rechts – waarbij elke stap het volgende kruis is. Maak je bij de B een stap, dan kom je niet uit op de F, maar op de F♯ (en daarna op de C♯, etc.)

Dus: F G C D A E B F# C# … etc.

En voor de mollen, lees je van rechts naar links – waarbij elke stap de volgende mol is. Maak je bij de F een stap, dan kom je niet uit op de B, maar op de B♭ (en daarna op de E♭, etc.)

Dus: B E A D G C F B♭ E♭ … etc.

Back to Top